محمد انصار در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «گلستان ما» ضمن تسلیت این ایام، به بازخوانی اشعار عاشورایی دو تن از شاعران بزرگ استرآباد پرداخت.

وی افزود: صدقی استرآبادی (متوفای سال ۹۵۲) از شاعران آیینی و استاد محتشم کاشانی (متوفای سال ۹۶۶) بود او برای سوگواری امام سوم شیعیان در قالب ترکیب بند، شعری سرود که ۶ بند و ۴۸ بیت دارد. از نظر محتوایی و ادبی زیباست که باید پژوهشگران درباره آن، مقاله یا کتاب بنویسند.

نویسنده کتاب «گلهای محراب» گفت: این شاعر، بزرگ‌ترین غم عالم را، مصیبت امام حسین(ع) می‌داند از دیدگاه او، این روزها، روزهای عزای آل‌عبا است؛ روزهایی که یاد اهل‌بیت(ع) زمین و زمان را فرا گرفته و مؤمنان در سوگ آنها نشسته‌اند. مسلمانان، باید مظلومیت امام حسین(ع) و یاران باوفای ایشان را به یاد بیاورند.

انصار ادامه داد: ده بیت از شعر بلند او، درباره اشک و گریه است. از عزاداران، می‌خواهد که اشکی گرم و سینهٔ سوزناک، داشته باشند. او بر اشک فراوان، اصرار می‌ورزد. از این رو، برای توصیف گریه و اندوه زیاد، دو بار در همین ترکیب بند، عبارت «سیل اشک» را به کار می‌برد. یعنی اشک، به سیل تشبیه شده است و می‌بایست از چشمان به گونه‌ای اشک سرازیر شود که صورت انسان را پر کند.  

وی گفت: از نگاه این شاعر، اشک حسینی، نزد خداوند، ارزشمند است. مایه رستگاری می‌شود. آن همچون دانه‌ای است که در زمین بهشت، کاشته می‌شود و ثمره آن، پاداش الهی است. فرشتگان، این اشک‌ها را پاس می‌دارند و از آن، پاداشی کم نظیر، برای مؤمنان پدید می‌آید.

پژوهشگر تاریخ ادبیات گرگان ادامه داد: اگرچه اندازه این اشک، به اندازه یک قطره باشد. صدقی در شعر خود با اشاره به نقش اشک در آخرت می‌گوید آن کسی که از مصیبت امام حسین(ع) چشمش پر از اشک نیست، چگونه می‌تواند در آن دنیا، آبرومند و سرافراز باشد.  

انصار اظهار داشت: برخی از ابیات او، برگرفته از روایت مشهوری است که مردی به نام «ابن شبیب» از امام رضا نقل کرده است که در ادبیات فارسی، به ابیاتی که به آیه، حدیث، ماجراهای تاریخی و… اشاره دارند، می‌گویند آرایه تلمیح دارد.

در ادامه، محمد انصار به بازخوانی مضامین غزل عاشورایی فهمی استرآبادی از شاعران قرن دهم پرداخت.

وی در این راستا، اظهار داشت که نخستین و برجسته‌ترین درون‌مایه شعر فهمی، «عشق به سوگواری برای امام حسین(ع)» است.

انصار افزود: از نظر شاعر، گریستن در مجلس عزای امام حسین(ع) لحظات خوشی را به همراه خواهد داشت. مخصوصاً هنگامی که اشک به اندازه باران برگونه‌ها سرازیر شوند. او همانند صدقی، اشک را به سیل تشبیه کرده است.  

وی همچنین به موضوع فروتنی و خاک کربلا اشاره کرد و گفت: از دیدگاه فهمی، هر کس که از روی فروتنی (نه از روی چاپلوسی و ریاکاری) آن کاری که را امام می‌خواهد، انجام بدهد و یا اینکه هر کسی که خود را به خاک کربلا برساند به عزت و آبرو می‌رسد.

در ادامه، پژوهشگر دانشنامه استان گلستان افزود: فهمی در اشعارش، ارزش خون امام حسین(ع) را فراتر از هرگونه سنجش دنیوی و اخروی توصیف می‌کند.

وی همچنین با اشاره به تأثیرات عاشورا در طبیعت گفت: شاعر، همه موجودات را عزادار امام حسین می‌داند. سیاهی شب، نشانه ماتم و سرخی شفق، نشانه خون شهادت است، گویی آنها لباس عزا بر تن کرده‌اند و با غم امام شریک شده‌اند.

انصار در پایان، از شهدای کربلا یا هر فداکارِ راه امام حسین(ع) تجلیل می‌کند؛ اما پیامش این است که: ارزش انسان به «فداکاری در راه حقیقت» است.

انتهای خبر/